ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΩΝ

ΤΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΜΑΡΤΥΡΙΣΑΝΤΩΝ

«ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ & ΝΕΟΕΛΛΗΝΕΣ»

Η Εκκλησία του Χριστού, από της ιδρύσεώς της και κυρίως από την «γενέθλιο» ημέρα της Πεντηκοστής, δεν έπαψε να γεννά Αγίους. Είναι όπως το καρποφόρο δέντρο, που δεν παύει ποτέ να καρπίζει. Τον Χειμώνα, μπορεί να ρίχνει το φύλλα του αλλά την Άνοιξη πάλι ανθίζει και πάλι βγάζει φύλλα και δίδει καρπούς. Και αν οι Άγιοι είναι οι ωραιότατοι καρποί του δένδρου της Εκκλησίας, οι Μάρτυρες είναι οι πρώτοι του και καλύτεροι καρποί. Οι Άγιοι Μάρτυρες δεν λυπήθηκαν την ζωή τους ούτε εντυπωσιάστηκαν από τις χαρές και τις τιμές του κόσμου, ούτε φοβήθηκαν τις απειλές των τυράννων και του κατεστημένου, αλλά προκειμένου να μην προδώσουν την Πίστη και την αγάπη του Χριστού, θυσίασαν τη ζωή τους, τα νιάτα τους, την «θέση» στην κοινωνία κ.λ.π., και δεν φοβήθηκαν να πεθάνουν, κερδίζοντας έτσι την αιώνιο ζωή και τη βασιλεία των ουρανών.

Οι πρώτοι Μάρτυρες αναδείχθηκαν τους πρώτους τρείς αιώνες του Χριστιανισμού και αριθμούν τα ένδεκα εκατομμύρια, εκ των οποίων τα επτά εκατομμύρια είναι Γυναίκες. Τιμήθηκαν από την Εκκλησία με ύμνους και τροπάρια, με εορτές και μνήμες, με εικόνες και Ναούς περικαλλείς, γράφτηκαν λόγοι γι’ αυτούς απ’ όλους σχεδόν τους Αγ. Πατέρες της Εκκλησίας και οι Χριστιανοί έδιναν στα παιδιά τους τα ονόματά τους τιμητικά για να μην ξεχαστεί η θυσία τους.

Και όταν ο Θεός επέτρεψε και η ένδοξη χιλιετής αυτοκρατορία του Βυζαντίου, έπεσε και οι τύχες του έθνους και των Ελλήνων Ορθοδόξων περιήλθαν στα χέρια και στην δικαιοδοσία των Τούρκων, η Εκκλησία και πάλι, αναδείχθηκε. Φάνηκε και πάλι η σωτηριακή αποστολή της και η νίκη της κατά των εχθρών της.

Δεν έχει η Εκκλησία του Χριστού όπλα και στρατό! Δεν πολεμά με την υπεροχή των όπλων ή του πλήθους της! Η όντως Ορθόδοξος Εκκλησία δεν στηρίζεται και δεν πολεμά με όπλο τον πλούτο και το χρήμα! Τα όπλα της είναι η αγάπη, η προσευχή και ο λόγος του Ευαγγελίου! Και όλα τα μέλη της, κλήρος και λαός, αποτελούν τον στρατό της, που ξέρει να υπερασπίζεται δια της Αληθείας του Χριστού, την δικαιοσύνη και την ακεραιότητα της Πίστεως. Και στον καιρό της τουρκοκρατίας (τετρακόσια χρόνια για την μισή Ελλάδα και πεντακόσια για την υπόλοιπη και τα Βαλκάνια), φάνηκε ότι ούτε τότε έπαψε να καρποφορεί. Τότε ανέδειξε νέες γενιές Αγίων Μαρτύρων: τους Νεομάρτυρες, των οποίων την μνήμη τιμά και πανηγυρίζει η Εκκλησία την Γ΄ Κυριακή του Ματθαίου.

Οι Άγιοι Νεομάρτυρες είναι οι νεότεροι καρποί του δένδρου της Εκκλησίας. Είναι εκείνοι που δεν δίστασαν απέναντι στον πιο στυγνό και τον πιο βάρβαρο δυνάστη, να ομολογήσουν την πίστη τους στον Χριστό, γνωρίζοντας ότι αυτό θα τους στοιχίσει την ίδια τους την ζωή. Αλλά η ζωή χωρίς τον Χριστό, ομολόγησαν, πως δεν έχει καμία αξία. «Τι γαρ ωφεληθεί άνθρωπος εάν κερδίσει τον κόσμον όλον και ζημιωθεί την ψυχήν αυτού»; λέγει ο Κύριος. Και πώς να προδώσουν την αγάπη Εκείνου που δεν εγκατέλειψε το ανθρώπινο γένος στην αμαρτία του και στην πτώση του, αλλά θυσίασε Εκείνος Πρώτος την ζωή Του, για την αγάπη του Ανθρώπου; Ο βάρβαρος Τύραννος, προέβαλε, όπως και οι παλαιότεροι, τις κοσμικές δόξες και τιμές, την ομορφιά της νεότητος, τις απολαύσεις της ζωής, και ζητούσε μόνο ένα πράγμα: να αρνηθούν τον Χριστό και να προσκυνήσουν τον Μωάμεθ..! Το ίδιο έκαναν σ’ όλους. Και είχαν απέναντί τους, στην πλειονότητα, απλούς και φτωχούς ανθρώπους, βιοπαλαιστές, που προσπαθούσαν ευσυνείδητα και τίμια να κερδίσουν το ψωμί των παιδιών τους. Η απάντησή τους στις αντίχριστες προτάσεις των πασάδων και των δικαστών, ήταν ΟΧΙ! Χριστιανός γεννήθηκα και Χριστιανός θα πεθάνω, απαντούσαν οι Άγιοι Νεομάρτυρες! Και ανεδείχθησαν τα τεράστια αναστήματα εκείνα, όπως: Ο Άγιος Γεώργιος ο Ιωαννίνων, ο Άγιος Κωνσταντίνος ο Υδραίος, ο Άγιος Νικόλαος από το Ψάρι, Κορινθίας, ο Άγιος Ζαχαρίας επίσκοπος Κορίνθου, ο Άγιος Αναστάσιος ο εκ Ναυπλίου, οι Άγιοι Τέσσερις Μάρτυρες του Ρεθύμνου, ο Άγιος Αγγελής ο εξ Άργους, ο Άγιος Δημήτριος ο εκ Τριπόλεως, ο Άγιος Θεόδωρος ο Μυτιλήνης, ο Άγιος Μιχαήλ ο Πακνανάς εξ Αθηνών, οι Άγιοι Σταμάτιος και Νικόλαος εκ Σπετσών, ο Άγ. Απόστολος από το Πήλιο, και τόσοι άλλοι, από όλη την Ελλάδα και όλα τα επαγγέλματα και όλους τους κοινωνικούς χώρους. Πατριάρχαι όπως οι Άγιοι Γρηγόριος ο 5ος και Κύριλλος ο 6ος , Αρχιερείς όπως η Σύνοδος της Κρήτης το 1821, οι Άγιοι Ζαχαρίας Κορίνθου, Αθανάσιος Ατταλείας, Γαβριήλ Σερβίας, Κυπριανός Κύπρου κ.ά. Ιερείς, Διάκονοι και Μοναχοί, όπως ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, οι Άγιοι Ιάκωβος, Ιάκωβος και Διονύσιος οι Δοχειαρίτες, Αγαθάγγελος ο Εσφιγμανίτης, Γεδεών ο Διονυσιάτης, Ευθύμιος εκ Δημηττσάνης, Ηλίας ο Αρδούνης, Ιωάσαφ Διονυσιάτης και άλλοι πολλοί. Ενδεικτικά αναφέρουμε τους ανωτέρω καθώς ο κατάλογος των Αγίων Νεομαρτύρων είναι ατελείωτος. Πάρα πολλές Γυναίκες , όπως η Αγία Μαρία η εν Κρήτη, η Αγ. Ακυλίνα από το Ζαγκλιβέρι, η Αγ. Αργυρή από την Προύσα, η Αγ. Κυράννα από την Θεσσαλονίκη , η Αγ. Χρυσή από την Βουλγαρία, η Αγία Φιλοθέη η Αθηναία, η Κυρά των Αθηνών όπως την ονόμαζαν, και τόσες άλλες.

Όλοι αυτοί όμως, δεν αγίασαν τυχαία ,ούτε ξαφνικά παρουσιάστηκε στη ζωή τους η ευκαιρία του Μαρτυρίου. Δεν ενεργεί έτσι ο Κύριος.

Ήδη ζούσαν μια αγία ζωή και καθημερινά έδιναν τον δικό τους, τον προσωπικό τους πνευματικό αγώνα. Σε κάθε ευκαιρία δεν δείλιαζαν να ομολογήσουν την πίστη τους. Αλλά φρόντιζαν και τα έργα τους να συμπορεύονται μ’ αυτήν. Και όλοι όσοι έβλεπαν την ορθή βιωτή τους να θαυμάζουν την ζωή των Χριστιανών και να επαληθεύεται ο λόγος του Κυρίου «ούτω λαμψάτω το φώς ημών έμπροσθεν των ανθρώπων όπως είδωσιν ημών τα καλά έργα και δοξάσωσιν τον Πατέρα ημών τον εν τοις ουρανοίς». Το μαρτύριο ήταν το στέμα της τελειότητος στην ήδη αγία ζωή τους! Χρονικά, δεν απέχουν από εμάς πολύ οι Άγιοι Νεομάρτυρες. Ο πρώτος μπορεί να μαρτύρησε στους πρώτους χρόνους μετά την Άλωση της Πόλεως. Αλλά ο τελευταίος μαρτύρησε το 1867. Κι ίσως υπάρχουν κι άλλοι, πιο πρόσφατοι Μάρτυρες, άγνωστοι ακόμη σε μας. Τα δισέγγονά τους, σήμερα είναι που επιτελούν τις εορτές τους και τις πανηγύρεις τους.

Και τι σημαίνει αυτό; Αυτό μας υποχρεώνει να τιμούμε τους πρόσφατους αυτούς προγόνους μας, δια του προσεγμένου , πνευματικά, βίου μας. Αυτό μας υποχρεώνει να ζούμε με Ελληνορθόδοξη συνείδηση και να φυλάτουμε όπως αυτοί τον θησαυρό της Πίστεώς μας. Να μην ξεχνάμε πως εκείνοι «Δια Πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας». Με όπλο την Ορθόδοξο Πίστη αγωνίσθηκαν απέναντι σε Σουλτάνους και Πάπες, σε Βασιλείς και Τυράννους, σε πασάδες και αγάδες και σε κάθε λογής «ισχυρό της ημέρας», που θέλησε να πολεμήσει την Ορθοδοξία. Η δική μας ευθύνη απέναντι στους Αγίους Νεομάρτυρες, που μπορεί να ήταν παππούδες μας και συγγενείς μας, είναι η διαφύλαξη του θησαυρού της Ορθοδόξου παρακαταθήκης και του Ελληνικού πνεύματος που συμπορεύθηκαν ακόμη και κατά την περίοδο εκείνη της τουρκοκρατίας και υπερασπιζόμενα υπό των Νεομαρτύρων εξήλθαν και πάλι στο φώς της ελευθερίας για να λάμψουν ακόμη περισσότερο και να ξαναφωτίσουν τους λαούς, πράγμα που έγινε.

Είναι γεγονός, βέβαια, πως σήμερα στην δική μας εποχή τα πράγματα είναι διαφορετικά. Άλλαξαν οι καιροί, άλλαξαν οι εποχές, άλλαξαν οι άνθρωποι… Αυτά χρησιμοποιεί ο Νεοέλληνας για να δικαιολογήσει την τεμπελιά του. Δεν αλλάζουν οι άνθρωποι, ούτε και οι εποχές. Σε κάθε εποχή ο άνθρωπος είχε και έχει τις ίδιες ανάγκες, τις ίδιες ανησυχίες και τις ίδιες αναζητήσεις. Τι αλλάζει; Οι συνθήκες της ζωής αλλάζουν. Κι αυτό κάνει να φαίνονται διαφορετικές οι εποχές. Που αντιμετωπίζουμε πρόβλημα, εμείς σήμερα, στο να ομολογούμε την Πίστη μας; Ποιος μας απειλεί ή ποιος μας εμποδίζει στο να επιτελούμε τα χριστιανικά μας καθήκοντα; Δεσμεύει καμιά κυβέρνηση ή κανένας άρχοντας την προσωπική μας ελευθερία; Ή μήπως δεν μπορούμε, αν θελήσουμε, να ανατρέψουμε τα πάντα; Έχουμε τρόπους να αγωνιζόμεθα και να πετυχαίνουμε τους στόχους μας. Μας αναγκάζει κανένα καθεστώς να λατρεύουμε μυστικά τον Θεό μας; Τίποτα τέτοιο! Τι συμβαίνει λοιπόν; Εμείς γίναμε οκνηροί στην Πίστη. Εμείς γίναμε χλιαροί. Η αγάπη μας ψυχράθηκε, ο αλληλοσεβασμός, σχεδόν, εξέλειψε. Οι αξίες της ζωής παραμένουν μεγάλες και ατίμητες, αλλά εμείς πάψαμε να τις εκτιμούμε. Η ευμάρεια και η καλοπέρασή μας, τα άφθονα αγαθά που δεν τα υπολογίζουμε, πια, μας αποχαύνωσαν πνευματικά κι έτσι παρεκκλίναμε της πορείας μας που ήταν θαυμαστή απ’ όλον τον κόσμο.

Τα σχετικώς πρόσφατα παραδείγματα της θυσίας των Νεομαρτύρων να γίνουν φωτεινοί οδοδείκτες της πορείας των Νεοελλήνων. Οι Νεοέλληνες δεν έχουν να επιδείξουν πνευματική και πολιτιστική πρόοδο. Δεν έχουν να επιδείξουν μεγάλα πνευματικά αναστήματα, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων… Μάλλον ήρθε ο καιρός που θα στερηθούν τα υλικά αγαθά για να αρχίσουν να αναπτύσουν πάλι τις πνευματικές δυνάμεις τους και να αποδώσουν καρπούς αξίους της καταγωγής και των καταβολών τους..! Τα μέλη της Εκκλησίας, που είναι συνειδητοί Ορθόδοξοι Χριστιανοί, έχουν προετοιμαστεί κι έχουν «προγυμναστεί» για τις ημέρες της ανάγκης. Ο Κύριος θα δώσει άνεση και θα επευλογήσει τους αγωνιζομένους «τον καλόν αγώνα» διότι Αυτός είναι ο αγωνοθέτης Αυτός και ο επιβραβεύων! Έτσι, ας μη πτοούμεθα ενώπιον των δυσκολιών και των αντιξοοτήτων και προπαντώς των ψεύτικων και τεχνιτών «κρίσεων» οικονομικών, κοινωνικών και λοιπών.

Πιστοί στο παράδειγμα και στην παράδοση των Πατέρων μας, ας πορευόμεθα την οδό που χάραξαν εκείνοι, με την βεβαιότητα ότι βαδίζουμε ασφαλώς προς την βασιλεία των ουρανών, διότι είναι ο δρόμος της σταυρικής θυσίας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας τον υπέδειξε βαδίζοντάς τον Πρώτος! Ακολουθούμε, ως Ορθόδοξοι επί δύο χιλιάδες χρόνια, και η δική μας γενεά έπεται της γενεάς των αγίων Νεομαρτύρων. Δεν είμαστε εκείνοι που θα σταματήσουμε: Είμαστε εκείνοι που θα φέρουμε κι άλλους στο δρόμο αυτόν και θα τον παραδώσουμε και στις επόμενες γενεές, ασφαλή, χωρίς παρεκλίσεις και πισογυρίσματα, σωτήριο και ευλογημένο. Όπως τον βάδισαν οι παππούδες μας, οι Άγιοι Νεομάρτυρες: με το κεφάλι ψηλά!